|
Een
systeemgerichte benadering van algehele gezondheid
De bovengenoemde componenten en bijdragende factoren zijn belangrijk om
een algehele gezondheid te handhaven, niet alleen op de werkplek, en ze
kunnen toegepast worden op alle dagelijkse activiteiten. De onderstaande
omschrijvingen van de componenten en bijdragende factoren binnen een systeemgerichte
benadering worden geïllustreerd met het voorbeeld "wandelen".
Werkstijl:
Ontwikkel een manier van werken die je helpt om gezondheid te handhaven
en blessures te voorkomen, zoals het nemen van pauzes en het verminderen
van de werkdruk.
Werkstijl
kan omschreven worden als de wijze waarop je wandelt. Pas je je snelheid
aan, zodat je aan het einde van de wandeling niet uitgeput bent? Las je
af en toe een pauze in? Laat je je beenspieren ontspannen bij elke stap,
zodat je een wandelritme ontwikkelt?
Ergonomie: Het aanpassen van
de werkomgeving en de werkuitrusting aan je persoonlijke behoefte.
Ergonomie kan omschreven worden als je wandelschoenen. Zijn ze geschikt
voor het type wandeling? (Heb je ooit geprobeerd te joggen op hoge hakken?).
Is de pasvorm goed, zodat blaren en irritatie voorkomen worden?
Lichaamsbewustzijn: De vaardigheid om spierspanning en
een verandering in alertheid te voelen en deze te kunnen beinvloeden op
fysieke, mentale en emotionele wijze.
Lichaamsbewustzijn
kan omschreven worden als het luisteren naar je lichaam en je innerlijke
stem. Onderbreek je de wandeling om iets te drinken als je dorst krijgt?
Verminder je het wandeltempo als je hartslag te snel gaat? Als je warme
voeten krijgt, verwissel je dan sokken om te voorkomen dat er een blaar
ontstaat?
Stressmanagement:
Het effectief leren omgaan met gedwongen stresssituaties, thuis en
op het werk, op een manier die de gezondheid niet schaadt (bijvoorbeeld
situaties in een ander daglicht zien, je behoeftes kenbaar maken, etc).
Stress op het werk kan ontstaan doordat iemand een te grote verantwoordelijk
heeft met een te geringe mate van controle, slechte sociale support en/of
conflicten met medewerkers of superieuren, een te hoge werklast en/of
een gevoel dat het werk vervelend is.
Stressmanagement
kan omschreven worden als het omgaan met situaties die je tegenkomt, waarbij
je jezelf niet forceert door te veel te doen en jezelf niet verveeld door
te weinig te doen. Vertel je je wandelpartner dat de route te moeilijk
is voor je of dat het tempo te langzaam is? Laat je weten dat je het prettiger
vindt om naar de natuur te luisteren in plaats van de hele weg te praten?
Regeneratie
(vermogen tot herstel): Gun je lichaam tijdig de gelegenheid
om de energie reserves weer aan te vullen, waardoor je uitputting of ziekte
voorkomt.
Regeneratie
kan omschreven worden als je lichaam rust gunnen in plaats van jezelf
tot het uiterste toe te forceren. Stop je als je moe wordt? Geef je je
lichaam tijd om te herstellen na een pittige wandeling?
Zorg
voor de ogen: Bescherm je ogen tegen irritatie en droogheid
(bijvoorbeeld door ze af en toe rust te gunnen, door spiegeling in de
monitor te voorkomen en door de monitor recht in beeld te zetten) en draag
indien nodig een bril die geschikt is voor het werken aan de computer.
Zorg voor
de ogen houdt in dat het de ogen oefent en dat je geschikte bril draagt,
als dat nodig is. Wissel je af in het kijken naar verre objecten en objecten
die dichtbij zijn? Draag je een zonnebril tijdens een wandeling in fel
licht of om je ogen te beschermen tegen flikkering? Kun je goed zien waar
je loopt of heb je een bril nodig?
Spieren
rekken, versterken en bewegen: Zorg dat je fit blijft om
je te beschermen tegen een blessure tijdens de dagelijks terugkerende
actie van werken aan de computer.
Spieren rekken,
versterken en bewegen nemen is een manier om fit te blijven. Doe je een
warming-up voordat je gaat wandelen? Rek je je spieren na afloop van de
wandeling? Doe je door de week heen oefeningen, wanneer je geen tijd hebt
om te wandelen?
Bijdragende
factoren
Andere
factoren kunnen bijdragen aan het handhaven van je gezondheid en je productiviteit
aan de computer, zoals genetische aanleg en geschiktheid. Genetische aanleg
kan een rol spelen wanneer je niet geschikt bent voor het werk dat je
doet. Om een voorbeeld te noemen: sommigen van ons zijn te vergelijken
met Belgische werkpaarden, die geschikt zijn om in een matig tempo veel
werk te verzetten, terwijl anderen te vergelijken zijn met Arabische renpaarden,
die geschikt zijn om in een korte tijd veel werk te verzetten. Zelfkennis
in deze kan iemand helpen om een geschikte baan uit te kiezen.
Genetische
aanleg zal mede bepalen of je in staat bent een wandeling te maken. Als
je bijvoorbeeld een misvorming aan je rug hebt, zal je geen lange afstanden
mogen lopen. En mensen die klein van stuk zijn zullen moeite hebben om
lange mensen bij te houden tijdens de wandeling.
Sommige van ons
zijn al in een stadium van uitputting en hebben chronisch gevoelige spieren.
Mensen, die in dit stadium verkeren kunnen problemen krijgen met het uitvoeren
van hun werkzaamheden en hebben een verhoogd risico op blessures. Wanneer
je in dit stadium bent zal bijna elke situatie de symptomen van CRD kunnen
oproepen.
Aanleg kan
interfereren op de mogelijkheid om op het toppunt van je kunnen te presteren.
Wanneer je een hele macht niet geslapen hebt vanwege een ziek kind, zul
je al uitgeput aan een wandeling beginnen. Ditzelfde geld voor mensen
die 60 uur in een week werken en al een maand niet voldoende beweging
hebben gehad.
Het optimaliseren
van de zeven componenten en je bewust worden van je eigen capaciteiten
zullen je helpen om je gezondheid te handhaven, het risico van blessures
te verminderen en op een creatieve wijze te presteren naar je eigen kunnen
in allerlei activiteiten.
Afkomstig
uit:
Peper, E. and Gibney, K, H. (2000). Healthy Computing with Muscle Biofeedback.
Woerden: Biofeedback Foundation of Europe.
©Prof. Erik Peper Ph. D San Francisco State University
|